Kur temperatura rritet, edhe rregullat për ruajtjen e ushqimit bëhen më të rëndësishme. Bakteret në ushqime të papërpunuara ose të trajtuara gabim mund të shumohen më shpejt në kushtet e vapës, prandaj duhet të aplikojmë masa të thjeshta për të zvogëluar rrezikun.
Këtu do të shpjegojmë katër parime themelore të higjienës ushqimore dhe si t’i zbatoni ato në frigorifer dhe me mbetjet e drekës, duke u bazuar në udhëzimet zyrtare për pastrim, ndarje, ngrohje dhe ftohje.
Lexoni edhe: si ta kontrolloni sigurinë e ushqimit të blerë · sallatë verore me qiqra për një drekë të shpejtë
Pse kujdesi në vapë është i rëndësishëm
Ushqimet e papërpunuara si mishi, pula, vezët, peshku dhe frutat e detit mund të mbajnë mikroorganizma që shkaktojnë sëmundje të tretjes. Në kushte të papërshtatshme ruajtjeje këto mikroorganizma mund të përhapen dhe të shkaktojnë probleme shëndetësore.
Respektimi i rregullave të higjienës redukton rrezikun dhe e bën konsumimin e ushqimit më të sigurt. Në veçanti në vapë, ku rritet rreziku i shumëzimit të baktereve, veprime të thjeshta si pastrimi i duarve dhe ftohja e shpejtë e mbetjeve bëjnë ndryshim të madh.
Ushqimet që kërkojnë kujdes të veçantë
Produkte si mishi i papërpunuar, pula, peshku dhe vezët duhet trajtuar me kujdes sepse mund të përmbajnë patogjenë. Në përgatitje dhe ruajtje, mbani këto produkte të ndara nga ushqimet që konsumohen pa pjekje të mëtejshme.
Katër rregullat kryesore për frigoriferin dhe mbetjet
Udhëzimet e përgjithshme të sigurisë së ushqimit përfshijnë katër pika: pastrimin, ndarjen, ngrohjen dhe ftohjen. Më poshtë i shpjegojmë ato me këshilla të aplikueshme në shtëpi.
Çdo rregull ndihmon të ndërhyhet në një fazë tjetër të rrugës së ushqimit — nga prekja dhe përgatitja deri te ruajtja dhe konsumimi.
Rregulli 1 — Pastrimi: duart, veglat dhe sipërfaqet
Lani duart shpesh dhe mirë: përdorni sapun dhe ujë dhe fërkojini duart për të paktën 20 sekonda. Një sugjerim praktik është të kendoni dy herë ‘‘Gëzuar ditëlindjen’’ si kohëmatës të përafërt.
Pas çdo kontakti me mishin e papërpunuar, pulën, peshkun ose vezët, pastroni me ujë të nxehtë dhe sapun sipërfaqet, thikat dhe tavolinat. Ndërrojini shpesh peshqirët e kuzhinës dhe lajini në cikël të nxehtë kur është e mundur.
Rregulli 2 — Ndarja: shmangni kontaminimin e kryqëzuar
Përdorni pllakë dhe vegla të ndryshme për ushqime të papërpunuara dhe për ato të gatuara. Mbani produktet e papërpunuara larg ushqimeve të gatshme për ngrënie, si sallatat apo bukët.
Në blerje dhe gjatë transportit, vendosni mishin dhe produktet detare në qese të veçanta për t’i mbajtur larg produkteve të tjera. Kjo ndihmon që lëngjet e papërshtatshme të mos transferohen tek ushqimet e tjera.
Rregulli 3 — Ngrohja: temperaturat e sigurta
Për të ulur rrezikun nga mikroorganizmat e dëmshëm, gatuajini plotësisht mishin, shpendët, peshkun dhe prodhimet e detit. Sipas BLV-së, këto ushqime duhet të arrijnë së paku 70 °C gjatë gatimit ose ringrohjes.
Kur i ringrohni mbetjet, sigurohuni që edhe qendra e ushqimit të nxehet plotësisht. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në verë, kur ambienti rrit rrezikun e shumëzimit të baktereve.
Si të kontrolloni ngrohjen
Përdorni termometër ushqimi kur të jetë e mundur për të verifikuar që temperatura e brendshme e ushqimit ka arritur nivelin e sigurt. Kur nuk keni termometër, siguria kërkon ngrohje të mjaftueshme në qendër të preparatit.
Rregulli 4 — Ftohja: frigoriferi dhe afatet
Mbajeni frigoriferin në 5 °C ose më poshtë. Ushqimet e prishshme dhe mbetjet futini në frigorifer brenda dy orësh; kur temperatura e ambientit është mbi 32 °C, FoodSafety.gov rekomandon brenda një ore.
Ushqimin e shkrirë mbajeni në frigorifer dhe ndiqni udhëzimet e etiketës. Mos e lini të qëndrojë gjatë në temperaturën e ambientit.
Ruajtja e shpejtë e mbetjeve
Ndajini mbetjet në enë të cekëta, mbyllini dhe vendosini menjëherë në frigorifer që të ftohen më shpejt. Kjo ndihmon që brenda ushqimit të mos krijohen zona ku temperatura mbetet e lartë për kohë të gjatë.
Përmbledhje praktike dhe lista kontrolli
Në vapë, mbajtja e ushqimit të sigurt varet nga disa hapa të thjeshtë: lajini duart dhe sipërfaqet, mbani të ndara ushqimet e papërpunuara nga të gatshme, ngrohini mirë produktet kur është e nevojshme dhe ftohini mbetjet shpejt në frigoriferin nën 5 °C.
Lista e shpejtë për t'u mbajtur mend: 1) Lani duart 20 sekonda; 2) Përdorni vegla të ndara për të papërpunuarat; 3) Ngrohni në së paku 70 °C kur është e nevojshme; 4) Futni mbetjet në frigorifer pa vonesë dhe mos rifrizoni ushqimet e shkrira. Këta hapa ndihmojnë në uljen e rrezikut gjatë ditëve të nxehta.
Burimet
Shënim i rëndësishëm
Ky material ofron udhëzime të përgjithshme bazuar në burimet e BLV (higjiena ushqimore) dhe FoodSafety.gov (katër hapa të sigurisë ushqimore). Nuk zëvendëson këshillën mjekësore ose rregullat specifike lokale. Për situata të veçanta ose nëse dyshoni për helmim ushqimor, kontaktoni mjekun ose autoritetet e shëndetit publik.
