Të mësojmë fëmijët të kursejnë energji nuk do të thotë domosdoshmërisht të premtojmë shpërblime monetare. Përkundrazi, mund të ndërtojmë rutina të thjeshta dhe të sigurta që forcojnë përgjegjësinë, kursimin e burimeve dhe bashkëpunimin familjar.
Në proces të rëndësishëm të angazhimit qëndron edhe siguria: në çdo shtëpi janë produkte që mund të jenë të rrezikshme për fëmijët. Në tekstin më poshtë do të gjeni ide praktike për përfshirjen e fëmijëve, plus masa të qarta për ruajtjen dhe përdorimin e produkteve kimike, si dhe hapat e parë që duhet ndërmarrë në rast incidentesh.
Lexoni edhe: Rregullimi i shtëpisë: Kursime energjie praktike në shtëpi — hapa pa premtime financiare të sakta · Si të reduktoni përdorimin e energjisë në shtëpi: hapa të thjeshtë për nisje pa premtime financiare · Kursimi i energjisë në shtëpi: hapa praktikë pa premtime konkrete financiare
Pse të angazhojmë fëmijët pa premtime financiare
Shpërblimet monetare mund të funksionojnë për shkurt, por për të ndërtuar zakone afatgjata më të forta janë motivime praktike: përgjegjësia, loja me rregulla, feedback i menjëhershëm dhe pjesëmarrja familjare. Këto elemente promovojnë vëmendjen ndaj përdorimit të dritave, pajisjeve elektrike dhe qëndrimeve të thjeshta që kursejnë energji.
Në vend të parave, ofroni vlerësime të dukshme (p.sh. role përgjegjësie në shtëpi, një ditë zgjedhjeje aktiviteti familjar), sfida të shpërblyera me kohë bashkë dhe mësime që i lidhin veprimet me ndikimin në natyrë dhe komoditetin e përbashkët.
Ide praktike që nuk kushtojnë
Përdorni lista vizuale ose tabela me ngjyra për të shënuar kur fëmija mbyll dritat apo fik pajisjet pas përdorimit. Këto mjete e bëjnë zakonin konkret dhe të prekshëm për fëmijët.
Krijoni sfida familjare me qëllim personal (p.sh. javë pa harresa të llambave) dhe festoni përparimin me aktivitete të përbashkëta që nuk janë financiare, si një pasdite lojërash ose një shëtitje.
Rregulla të thjeshta dhe të sigurta për aktivitetet me fëmijët
Çdo aktivitet që synon kursimin e energjisë duhet të marrë parasysh moshën dhe sigurinë: fëmijët e vegjël nuk duhet të kryejnë ndërhyrje në pajisje elektrike apo të përdorin kimikate të forta.
Përdorni instruksione të qarta dhe demonstrative. Për shembull, tregoni si të fiket drita kur dilni nga dhoma ose si të shkëmbehet pllaka e nxehtësisë me rregullime të thjeshta nën mbikëqyrje të rriturish, pa ndryshuar instalime teknike.
Roli i prindërve dhe adultëve kujdestarë
Prindërit duhet të jenë model: veprimet e përsëritura nga të rriturit i mësojnë fëmijët më shumë se udhëzimet verbale. Mbikëqyrja dhe shpjegimi pse veprimi është i rëndësishëm forcojnë kuptimin dhe angazhimin.
Parapini çdo aktivitet me rregulla sigurie: shmangni lehtë duhanin e hapur, vendosni distancë nga burimet e nxehtësisë dhe mos lejoni fëmijët t'i prekin kabllot apo pajisjet e dëmtuara.
Menaxhimi i produkteve kimike dhe rreziqet në shtëpi
Kimikatet dhe produktet shtëpiake janë të pranishme gjithnjë e më shumë dhe mund të jenë të rrezikshme nëse nuk ruhen dhe përdoren siç duhet. Sa më pak produkte të rrezikshme në shtëpi, aq më i vogël rreziku për aksidente.
Kur blini produkte, kontrolloni simbolet e rrezikut dhe udhëzimet e sigurisë. Zëvendësoni produktet toksike me alternativa më të sigurta kur është e mundur, dhe mbani të gjitha produktet në paketimin origjinal për të shmangur përzierjet ose ngatërrimet.
Si t'i ruani kimikatet në mënyrë të sigurt
Mbani produktet toksike jashtë arritjes së fëmijëve, në një dollap të mbyllshëm të montuar së paku 1.6 metra mbi dysheme, nëse është e mundur.
Mos kaloni përmbajtjen e kimikateve te enë ushqimore; kjo mund të çojë në ngatërrime dhe helmime. Ktheni produktet e skaduara apo të panevojshme te piketat e shitjes së mjeteve për riciklim ose dorëzim, së paku një herë në vit.
Përgatitja për përdorim
Kur përdorni acide të forta ose alkale, vendosni doreza mbrojtëse dhe syze mbrojtëse. Sigurohuni për ventilim të mirë gjatë përdorimit për të shmangur avullimet e rrezikshme.
Përdorni vetëm një produkt në të njëjtën kohë për të shmangur reagime kimike të papritura dhe të rrezikshme.
Çfarë të bëni në rast të helmimit ose kontakti të padëshiruar
Nëse shfaqen shenja të rënda si humbje vetëdije, ndalje e frymëmarrjes ose probleme të qarkullimit, thirrni urgjentisht ambulancën (144). Për raste më pak të rënda, në Zvicër mund të kontaktohet edhe Tox Info Suisse në 145 për udhëzime.
Mos provoni të shkaktoni të vjella tek vetja ose tek e dëmtuara—kjo mund ta rrisë rrezikun; për substanca të zharraxiella rekomandohet të pihet 1–2 dl ujë, çaj ose lëng kur personi është i vetëdijshëm; për substanca korrozive, pijeni shpejt vetëm deri në 30 minuta pas ingestimit, dhe për produkte që shkumëzojnë lejohet vetëm një gllënjkë.
Për ekspozim nga avujt: nxirrni personin në ajër të pastër. Për kontakt me lëkurën: hiqni rrobat e ndotura dhe shpëlani lëkurën nën ujë të rrjedhshëm; për kontakt sytë: shpëlajeni sytë të paktën 10 minuta me ujë, duke e kthyer kokën kah ana e dëmtuar për të ruajtur syrin tjetër.
Veprime emergjente dhe parafillimi
Në rast të humbjes së vetëdijes dhe frymëmarrjes normale vendosni personin në pozicionin e sigurt (anësor). Nëse nuk ka frymëmarrje, nisni masat e rindërtimit të frymëmarrjes siç duhet.
Mbani numrat emergjentë të qasshëm dhe një listë të përbërësve kimikë që ruhen në shtëpi, për t'i dhënë kujdestarëve të shërbimeve të emergjencës në rast nevoje.
Përfundim praktik: lista e kontrollit për familjen
1) Përcaktoni disa detyra të thjeshta që fëmijët mund t'i bëjnë çdo ditë pa shpërblime monetare (p.sh. mbyllja e dritave, fikja e pajisjeve jo në përdorim).
2) Ngrini sigurinë në prioritet: ruani produktet kimike në paketimin origjinal, në një dollap të kyçshëm të vendosur të paktën 1.6 m mbi dysheme dhe zëvendësoni sa të jetë e mundur produktet toksike me alternativa më të sigurta. Kontrolloni etiketat dhe simbolet e rrezikut kur blini produkte të reja. 3) Mësoni fëmijët me shembull dhe shpjegime të thjeshta, dhe përdorni tabela vizuale për monitorim. 4) Ruani numrat emergjentë në njërin vend të qasshëm dhe kini parasysh veprimet e para: në rast simptoma të rënda thirrni 144; për këshilla për helmimet telefononi 145 (nga Zvicra). 5) Përdorni mbrojtje personale (doreza, syze) kur përdorni produkte të forta, ventiloni ambientet dhe përdorni vetëm një produkt në një kohë për të shmangur reagime të rrezikshme.
Burimet
- Swiss Federal Office of Public Health — Chemicals
- Swiss Council for Accident Prevention — Poisons and chemicals
Shënim i rëndësishëm
Ky artikull ofron këshilla praktike të përgjithshme dhe përmban informacion të bazuar në burime publike rreth sigurisë së kimikateve dhe parandalimit të helmimeve. Nuk zëvendëson udhëzimet profesionale mjekësore, pediatrike, zjarrfikëse apo elektrike. Për aktivitete me fëmijët dhe rekomandime specifike të sigurisë verifikoni udhëzimet e institucioneve shëndetësore dhe pediatrike lokale, autoriteteve të sigurisë elektrike dhe furnizuesve të energjisë, shërbimeve të emergjencës dhe materialeve ars
