Kur vapa godet, trupi yt ka nevojë për ujë dhe ushqim të zgjuar.
Ditët me temperatura të larta kërkojnë disa rregulla të thjeshta për të shmangur lodhjen nga nxehtësia dhe shqetësimet shëndetësore. Në kategorinë Shëndeti, Kosovarja përmbledh rekomandime praktike të bazuara në udhëzimet e autoriteteve të shëndetit publik; këtu i gjen pikat kryesore për përditshmërinë tënde.
Çfarë të pish dhe sa shpesh
Edhe kur nuk ndien etje, pije ujë në intervale të rregullta gjatë ditës. Mbaje një shishe me vete dhe vendos kujtesa të thjeshta: gotë uji para çdo vakti, pas çdo daljeje në diell dhe pas çdo aktiviteti fizik. Pijet më të sigurta janë uji i zakonshëm, uji me fetë agrumesh apo trëndafila molle, çajrat e ftohtë pa sheqer, si dhe ujë mineral i lehtë. Nëse djersit shumë, balanco humbjen e kripërave me ushqim (p.sh. kos i thjeshtë, supa të lehta me perime) ose me pije me elektrolite me përmbajtje të ulët sheqeri. Shmang pijet shumë të ëmbla, alkoolin dhe kafeinën e tepërt, sepse mund të rrisin humbjen e lëngjeve. Një tregues i thjeshtë i hidratimit është ngjyra e urinës: sa më e çelët, aq më mirë. Në mjedise shumë të nxehta, pi shpesh sasi të vogla; uji shumë i ftohtë dhe me gllënjka të mëdha mund të shkaktojë parehati.
Ushqime që freskojnë dhe hidratojnë
Zgjidh vakte të lehta që përmbajnë shumë ujë dhe fibra: shalqi, pjepër, pjeshkë, luleshtrydhe, kastravec, domate, kungull i njomë dhe speca. Sallatat me perime të freskëta dhe burime proteine të lehta (kos natyral, gjizë, vezë të ziera, bishtajore të ftohta) ndihmojnë në mbajtjen e ekuilibrit të lëngjeve. Supat e ftohta me perime apo lëngjet e ziera të lehta janë të dobishme sidomos në mbrëmje. Prefero porcione të vogla dhe të shpeshta për të lehtësuar tretjen. Përdor kripë me maturi, sidomos pas djersitjes, por shmang kripërat e tepruara. Kujdesu edhe për veshjen: pëlhura natyrale si pambuku dhe liri, ngjyrat e çelëta dhe modelet e ajrosura ndihmojnë që të mos humbësh lëngje panevojë; ide të thjeshta gjen te Moda. Për foshnjat dhe gratë shtatzëna, nevojat për lëngje dhe ushqim mund të ndryshojnë; gjej këshilla të dedikuara te Nëna dhe, kur je në dyshim, konsultohu me profesionistin e kujdesit shëndetësor.
Sinjale rreziku dhe kujdes për të dashurit
Merr seriozisht shenjat e hershme: etje e fortë, gojë e thatë, urinim i rrallë dhe i errët, lodhje, marramendje, dhimbje koke apo ngërçe muskulore. Në këto raste, ndalo aktivitetin, zhvendosu në hije ose në një ambient të freskët, vendos kompresa të ftohta në qafë, sqetulla dhe ijë, dhe pije ujë me gllënjka të vogla. Kërko ndihmë mjekësore urgjente kur shfaqen konfuzion, lëkurë e nxehtë dhe e thatë, temperaturë e lartë e qëndrueshme, të vjella të përsëritura, dobësi ekstreme ose humbje e vetëdijes. Vëmendje e veçantë u duhet fëmijëve, të moshuarve, personave me sëmundje kronike dhe atyre që punojnë jashtë. Kujdesu për ritmin e ditës në familje dhe mbani kontakte të shpeshta me prindërit apo gjyshërit; për tema që prekin mirëqenien në çift e familje, mund të lexosh edhe te Dashuria. Për udhëzues të tjerë praktikë dhe ide të dobishme verore, eksploro revistën online Kosovarja.
